Odrzucenie Spadku w Imieniu Małoletniego Dziecka

Jako Kancelaria Notarialna we Wrocławiu (Plac Grunwaldzki) spotykamy się z tym, że wielu spadkobierców, odrzucając zadłużony spadek po zmarłym krewnym, z ulgą uznaje sprawę za ostatecznie zakończoną. Należy jednak pamiętać, że w świetle polskiego prawa spadkowego złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku sprawia, iż dany udział – a wraz z nim odpowiedzialność za ewentualne długi – automatycznie przechodzi na kolejnych spadkobierców ustawowych, którymi najczęściej są zstępni (dzieci osoby odrzucającej).

Podstawowe zasady oraz terminy, o których należy pamiętać przy dokonywaniu tej czynności, wyjaśnialiśmy szczegółowo w artykule: Jak uniknąć dziedziczenia długów? Odrzucenie spadku u notariusza. Poniżej natomiast przybliżamy procedurę dotyczącą małoletnich i tłumaczymy, jak skutecznie dopełnić formalności, aby w pełni ochronić ich majątek przed dziedziczeniem długów.

Nowe, ułatwione procedury

Odrzucenie spadku przez pierwotnego spadkobiercę nie kończy definitywnie sprawy spadkowej. Udział spadkowy przechodzi wówczas na kolejnych spadkobierców ustawowych – najczęściej na zstępnych, czyli dzieci osoby odrzucającej spadek.

Do niedawna odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka zawsze wymagało żmudnej procedury i zgody sądu opiekuńczego (jako czynność przekraczająca zwykły zarząd majątkiem dziecka). Od 15 listopada 2023 r. przepisy uległy znaczącej zmianie, która przyspiesza dopełnienie tych formalności.

Kiedy u notariusza, bez zgody sądu opiekuńczego?

Aby odrzucenie spadku w imieniu małoletniego mogło nastąpić w trybie uproszczonym, bez udziału sądu, przedstawiciele ustawowi muszą spełnić łącznie wszystkie poniższe warunki:

• Pełnia władzy rodzicielskiej: Obojgu rodzicom musi przysługiwać pełna władza rodzicielska wobec małoletniego.
• Zgodne oświadczenie rodziców: Rodzice muszą być jednomyślni co do odrzucenia spadku. W przypadku braku porozumienia lub niemożności złożenia oświadczenia przez jednego z opiekunów, uproszczona ścieżka nie ma zastosowania i konieczne jest skierowanie sprawy do sądu.
• Pochodny tytuł powołania do spadku: Procedura ta ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy małoletni staje się spadkobiercą z powodu wcześniejszego odrzucenia tego samego spadku przez jego rodzica.

• Uprzednie odrzucenie spadku przez innych zstępnych: Zanim nastąpi odrzucenie spadku w imieniu małoletniego, wszyscy pełnoletni zstępni rodzica odrzucającego spadek muszą dokonać tej samej czynności prawnej w pierwszej kolejności.

Kiedy zezwolenie sądu jest nadal konieczne?

Postępowanie przed sądem opiekuńczym jest wciąż wymagane, jeżeli:

• Małoletni nabywa prawa do spadku w sposób bezpośredni (jak we wskazanym przypadku śmierci rodzica).
• Pomiędzy przedstawicielami ustawowymi występuje brak porozumienia.
• Władza rodzicielska przynajmniej jednego z rodziców jest ograniczona, zawieszona lub rodzic został jej pozbawiony.

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka – niezbędne dokumenty i formalności

Przeprowadzenie procedury odrzucenia spadku przed notariuszem wymaga wcześniejszego ustalenia terminu wizyty oraz skompletowania wymaganej dokumentacji. Podstawowym obowiązkiem przedstawicieli ustawowych jest odpowiednie uprawdopodobnienie faktu, iż małoletni nabył prawa do dziedziczenia.

Aby notariusz mógł sporządzić akt notarialny obejmujący oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego, konieczne jest przedłożenie następujących informacji i dokumentów:

• Odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy.
• Informacja o ostatnim miejscu zamieszkania zmarłego (w przypadku mniejszych miejscowości wystarczające jest podanie samej nazwy miejscowości).
• Dane osobowe rodziców (przedstawicieli ustawowych małoletniego).
• Odpis skrócony aktu urodzenia oraz dane osobowe małoletniego dziecka.
• Dokument potwierdzający uprzednie odrzucenie spadku przez rodzica (wypis aktu notarialnego lub wyciąg z protokołu rozprawy sądowej) – wymóg ten dotyczy wyłącznie sytuacji, w których powołanie małoletniego do spadku ma charakter pochodny i wynika z wcześniejszej decyzji rodzica.
• Dane osobowe dalszych spadkobierców – w sytuacji, gdy są one znane osobom składającym oświadczenie.
• Prawomocne postanowienie sądu opiekuńczego wyrażające zgodę na czynność – dokument ten jest wymagany tylko w sprawach, które nie kwalifikują się do opisanego wcześniej trybu uproszczonego (np. przy dziedziczeniu bezpośrednim).

Dlaczego warto odrzucić spadek w imieniu dziecka u notariusza?

Rodzice mają do wyboru dwie drogi uregulowania tej kwestii: postępowanie sądowe lub wizytę w kancelarii notarialnej. O ile w pewnych sytuacjach sąd jest niezbędny, o tyle w przypadku możliwości skorzystania z trybu uproszczonego, wizyta u notariusza jest zdecydowanie najkorzystniejszym rozwiązaniem. Dlaczego?

• Oszczędność czasu: Zamiast miesiącami czekać na wyznaczenie wokandy sądowej, oświadczenie składają Państwo niemal od ręki, po uprzednim umówieniu terminu. Dla zapracowanych rodziców to ogromna oszczędność czasu i stresu.
• Minimum formalności: Wystarczy umówić spotkanie i dostarczyć wspomniane wyżej informacje i dokumenty. Wszystko sprowadza się do jednej wizyty przedstawicieli ustawowych w kancelarii.
• Kompleksowa obsługa: Notariusz weryfikuje dokumenty, redaguje precyzyjne oświadczenie i dba o to, by cała procedura przebiegła zgodnie z prawem i zagwarantowała Państwu bezpieczeństwo majątkowe.

Zadzwoń: 510 240 825 Zarezerwuj termin online